سه شنبه دوازدهم اردیبهشت 1391
زربین...
درخت زربین نماد زیبایی و مقاومت و پایداری
درخت زربین با نام علمی Cupressus sempervirens l . var . horizantalis از خانواده سرو بوده ، این درخت در شرایط اقلیمی مدیترانه با شرایط ادافیک ( خاکی) مارن آهکی همچون رشته کوه البرز به چشم می خورد .
ذخیره گاه جنگلی زربین در حسن آباد ( مرزن آباد ) از ارتفاع 300 تا 1700 متر از سطح دریای آزاد دیده می شود که ارتفاع متوسط کل ذخیره گاه 853 متر از سطح دریاست.
جامعه زربینستان ، جامعه ای است گزروفیت و درخت زربین درختی است بردبار و کم نیاز و تنها اشکوب فوقانی آن جامعه را به وجود می آورد . ( ثابتی )
از نظر میزان بارندگی در این منطقه می توان گفت که حسن آباد ( مرزن آباد ) جزو مناطق نیمه خشک با بارندگی 350 میلی متر در سال می باشد.
طبق ماده یک قانون حفاظت و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور مصوب 12/7/1371 چنین است که گونه های درختانی از قبیل شمشاد ، زربین ، سرخدار ، سرو خمره ای ، سفید پلت ، حرا ، چندل ، ارس ، فندق ، زیتون طبیعی ، بنه ( پسته وحشی ) ، گون ، ششم ، گردو جنگلی ، بادام وحشی ( بادامک ) در سراسر کشور جزء ذخایر جنگلی محسوب و قطع آن ممنوع می باشد.( مجموعه قوانین و مقررات سازمان )
از گونه های همراه در جنگل های حسن آباد ( مرزن آباد ) می توان : سیاه تلو ، تنگرس ، شیر خشت ، افرا کیکم ، افرا کرکو ، افرا کرب ، زبان گنجشک ، انار ، آزاد ، ولیک ، عرعر ، دغدغک ، ال و ... را نام برد .
که از گونه های نام برده فوق ، سیاه تلو با نام علمی Paliurus spina-chirist جزء گونه هایی است که در شرایط آب و هوایی مدیترانه ای رشد می کند و نمای بسیار زیبایی به جنگل های ما بخشیده و علاوه بر زیبایی ، سیاه تلو جزء گونه های پرستار به حساب می آید که شرایط را برای رشد گونه های دیگر فراهم می کند و این گونه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می باشد و باید از آن حفاظت کرد.
علاوه بر جنگل طبیعی زربین در مرزن آباد فضا و حفره های خالی نیز در سال های قبل جنگل کاری شده و به منظور کمک به تجدید حیات جنگلی با استفاده از زاد آوری مصنوعی جنگل کاری گردید .
مسئله حفاظت در جنگل زربین :
مسئله حفاظت از جنگل های زربین به خصوص در منطقه ی مذکور بسیار مهم بوده که باید مورد توجه قرار گیرد و عرصه جنگل کاری شده کاملا محصور و حفاظت گردد ، به طوری که از ورود دام به داخل قطعات جنگل کاری شده جلوگیری گردد و از نظر ورود افراد و تردد در داخل قطعات به لحاظ اهمیت حفظ آب و خاک و اکوسیستم منطقه باید جدا خودداری شود.
با آرزوی اینکه همه با هم در حفظ و حراست از ذخایر جنگلی و منابع طبیعی ، همچون ذخیره گاه جنگلی زربین حسن آباد ( مرزن آباد ) کوشا بوده تا این گنجینه ی با ارزش و تاریخی به نسل های آینده نیز منتقل گردد تا نسل های بعدی نیز از این طلای سبز استفاده نمایند.
منابع :
1- مجموعه قوانین و مقررات سازمان جنگل ها و مراتع کشور
2-جنگلها ، درختان و درختچه های ایران ( تالیف : دکتر حبیب الله ثابتی )
تهیه و تنظیم : حامد زال نژاد
سه شنبه پانزدهم فروردین 1391
درخت ...
بنام دادار بی همتا
درختان بزرگند اما ساکت...
جنگل یا طلای سبز از منابع بسیار مهم می باشد که از بزرگ ترین نعمت های خداوند و با ارزش ترین سرمایه های کشور هاست ، این نعمت های خدادادی نقش موثری در زندگی انسان ها دارند.
جنگل ها در تولید اکسیژن ، نقش به سزایی دارند . یک هکتار جنگل می تواند 2.5 تن اکسیژن تولید کند و نیز هر هکتار جنگل می تواند تا 68 تن گرد و غبار را در خود رسوب کند .
جنگل به کمک شاخ و برگ درختان از سرعت باد می کاهد و با ریشه ی گیاهان ، خاک را حفظ می کند و مانع ایجاد فرسایش می شود.
تاج درختان و پوشش کف جنگل از شدت ضربات قطرات باران به طور مستقیم بر روی خاک جلوگیری نموده و آب باران به تدریج توسط ریشه های درختان و پوشش گیاهی با فرصت و زمان بیشتری در خاک نفوذ می کند که باعث جلوگیری از فرسایش خاک می شود .
جنگل از نظر شکل ظاهری به صورت اجتماعی از درختان نمایان شده ، اما درخت ، به تنهایی تشکیل دهنده ی ساختمان واقعی جنگل نیست .
جنگل ها نقش اساسی در ترسیب کربن بازی می کنند که آنها را تبدیل به یک ابزار مهم در کاهش اثرات تغییرات اقلیمی می نماید.
جنگل ها و مراتع جزء منابع تجدید شونده می باشند که جایگاه بسیار مهمی در توسعه اقتصادی – اجتماعی و شرایط زیست محیطی هر منطقه دارند ، به طوری که در چهار چوب هایی که پیش بینی شده است شامل حفظ ، احیاء ، توسعه و بهره برداری بهینه و معقول که ضامن پایداری سرمایه طبیعی می باشد اجرا شود تا این گنجینه ی با ارزش و گران بها به نسل های آینده نیز انتقال یابد . اهمیت منابع طبیعی به ویژه جنگل ها به گونه ای است که با مشاهده ی تاریخ منابع طبیعی پی به ارزش های آن می بریم تا آنجا که در متون کهن نیز از آن یاد شده است.
از جمله کارهایی که در حفظ درخت و جنگل نقش به سزایی دارد آموزش عمومی که خود شامل ( تولید و پخش برنامه تلویزیونی و رادیویی ، تهیه نشریات ترویجی و فرهنگ زیست محیطی و تشکیل سازمان های غیر دولتی NGO و ...) در زمینه منابع طبیعی انجام گیرد .
و اما جنگل های شمال...
جنگل های شمال به جنگل های هیرکانی معروف بوده که باقیمانده دوران سوم زمین شناسی و جزء کهن ترین جنگل ها به حساب می آید؛ در گرو حفظ و حمایت می باشد تا بتواند به صورت پایدار به حیات خود ادامه دهد .
امروزه باید به مدیریت پایدار بیشتر توجه شود برای حفظ اکوسیستم های جنگلی چون می توانیم با این کار سطح حفاظت از جنگل را گسترش داد و این کار باعث سلامت و شادابی بیشتر می شود .
لزوم توسعه ، حفظ و نگهداری فضای سبز و جنگل روز به روز مورد اهمیت بیشتر قرار می گیرد ، چرا که در نبود جنگل و طبیعت ، انسان نیز وجود نخواهد داشت ، جنگل ها به عنوان سرچشمه حیات نامگذاری شده اند ، جنگل های شمال جزو نادرترین جنگل های کشور و حتی جهان محسوب شده که به عنوان ذخیره گاه از آن یاد می شود ، از جمله درختان اندمیک ( انحصاری ) جنگل های هیرکانی می توان به عنوان مثال : انجیلی با نام علمی ( Parrotia persica ) را نام برد ، که جزء یکی از زیبا ترین و مقاوم ترین درخت در جنگل های شمال است ، به این درخت ( Iron wood ) به معنای چوب آهن به دلیل سخت بودن آن نامگذاری شده است اما متاسفانه با این گونه با ارزش و بی نظیر کمتر توجه شده ، در بعضی از نقاط جنگل شاهد خشک شدن و مرگ سر پای این گونه هستیم که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد .
در پایان باید بگویم جنگل به عنوان خانه ی ماست ، و باید گفت احترامی که به طبیعت گذاشته می شود یک نوع تشکر و قدر دانی از خداوند بزرگ به شمار می آید ،همچنین می توان از عظمت و بزرگی و استقامت هر درخت درس هایی آموخت که درهیچ کتابی نوشته نشده است.
نگذارید بمیرد جنگل ، که جهان خواهد مرد .
پرپر کردن یک گل ، ظلم به کل طبیعت است.
محبت از درخت آموز ، که سایه از سر هیزم شکن هم بر نمی دارد .
به نقل از استاد بسیار خوبم خداوند نه بخاطر آسمان و نه به خاطر زمین بلکه به خاطر گلهایی که برایتان می فرستد منتظر پاسخ شماست...
تهیه و تنظیم : حامد زال نژاد
اسفند ۱۳۹۰
دوشنبه پانزدهم اسفند 1390
منابع طبیعی پشتوانه جهاد اقتصادی...
نگذارید بمیرد جنگل ، که جهان خواهد مرد .
یکشنبه هفتم اسفند 1390
طبیعت...
" آيا انسان نمی نگرد كه چگونه باران را برايش فرستاديم و چگونه زمين را شكافتيم و انواع نباتات و گياهان را رويش داديم، و حبوبات و غلات را برای غذای او آماده ساختيم، و باغهاي انگور و زيتون و خرما و جنگلهای با درختان كهن را برای او ايجاد كرديم، و انواع علفزارها و مراتع را براي استفاده انسان مهيا نموديم"(قرآن کریم سوره عبس).
یکشنبه هفتم اسفند 1390
اکوسیستم جنگلی...
اکو سیستم یک کلمه یونانی است و تشکیل شده است از دو کلمه بنام ایکوس و سیستم کلمه ایکوس به معنای خانه و سیستم نیز به معنای نظام حاکم بر آن سکونتگاه می باشد. این واژه در سال 1935 بوسیله یک اکولوژیست انگلیسی بنام تانسلی مطرح گردید. اکوسیستم عبارت است از واحدی که شامل تمامی موجودات زنده و محیط غیر زنده می باشد که آنها را احاطه کرده است ودر ارتباط متقابل با یکدیگر می باشند.در زبان فارسی اکوسیستم بمعنی« بوم ساز واره » می گویند . (نیشابوری، 1376)بزرگترین وکاملترین اکوسیستمی که در تاریخ کره زمین می شناسیم شامل تمام اشکال زندگی گیاهی و جانوری و با محیط که در ارتباط کامل می باشند بوم سپهر یا زیست سپهر گویند.
دلیل پیدایش اکوسیستم این است که که مو جودات زنده بخش جدایی ناپذیر از محیط بخش غیر زنده ، و نمی توانند خارج از محیطهای خاص زندگی کنند.
ساختار اکوسیستم بدین صورت است که از دو بخش زنده و غیر زنده تقسیم می شود غیر زنده مانند : نور ، بارش، مواد معدنی ، خاک، آب و هوا وگازها و مواد ی از قبیل گوگرد ، کربن ، ازت ، هیدروژن و غیره در چرخه بیوشیمیایی شرکت دارند. ترکیب زنده به ساختار غذایی اکوسیستم ارتباط دارد که در نتیجه موجودات زنده در پایه روابط غذایی و اقع اند. مانند تولید کنندگان و
مصرف کنند گان در این مبحث بیشتر تولیدکنندگان سبز مورد توجه می باشد که توانایی بکاربردن انرژی خورشیدی را برای ایجاد هیدروکربورها ،عناصر غیر آلی ساده از جمله کربن هیدرو ژن و اکسیژن دارند و جزء خود خوار ها هستند.
فرایند فتوسنتز مهمترین فعالیت گیاها ن می باشد که نقش مهمی در زنجیره غذایی دیگر گروهها دارند. در اکوسیستم جنگلی باید به بازخورد ها نیز توجه کرد که در پایداری و ناپایداری سیستمهای یک اکوسیستم نقش دارند و به دو صورت منفی و مثبت ظاهرمی شوند . هر گونه دخالت نا بجا انسان در اکو سیستم جنگلی موجب بهم خوردن تعادل در این مجموعه می شود و در نهایت موجب ناپایداری اکوسیستم خواهد شد. عموماً بازخورد های مثبت نقش مهمی در ناپایداری سیستم ها دار ند. در جهان کنونی که انسان بازیکر اصلی می باشد نتیجه فعالیت اکوسیتمها هریک به نوعی در حیات انسانها نقش دارند و دراین میان جنگلها از جایگاه ویژه ای بر خوردار می باشند.بنابر این هرگونه دخالت نابجا در اکوسیستم ها در نهایت به ضررانسانها تمام خواهد شد.مجموعه اجزاء اکوسیستم جنگلی لازم و ملزوم یکدیگرند، اکوسیستم پایدار اکوسیتمی است که تولیدکنندگان آن با شرایط محیط حالت تعادل را داشته باشد.( نیشابوری ، 1376 )
در یک اکوسیستم جنگلی نور خورشید ، بارش، مواد معدنی ، خاک ، آب و هوا اجزاء غیر زنده است و گیاهان نور خورشید را در یافت می کنند و با عمل فتوسنتز غذا سازی می کنند . گیاهان در چرخه های مختلف از جمله در چرخه آب ،کربن ، بیوشیمیایی و خاک نقش دارند.
یکشنبه هفتم اسفند 1390
چرا جنگل هاي آمازون را ذخاير جهان مي نامند؟
عوامل ديگري چون احداث يك بزرگراه سراسري، پرورش گاو ،قطع درختان براي بهره برداري از منابع معدني چون بوكسيت و سنگ آهن و ساير معادن و دادن زمين جنگلي به افراد فقير و بدون مسكن از عوامل تخريب اين جنگل ها بوده است.
از زمان ساخت بزرگراهي كه از داخل جنگل هاي آمازون عبور مي كنند و جاده هاي فرعي مربوط به آن تا سال 1990 ميلادي حدود 10 تا 12 درصد جنگلهاي با ارزش اين منطقه نابود شدند. پرورش دام در سطحي بسيار گسترده كه با سرمايه و حمايت كشورهاي خارجي در اين ناحيه صورت مي گيرد، باعث نابودي پوشش گياهي و حتي فرسايش شديد خاك شده است.
جنگل هاي آمازون يكي از منابع مهم تأمين كننده اكسيژن جهان است و به همين دليل هم به اين جنگل ها ريه هاي تنفسي جهان گفته مي شود. با از بين رفتن جنگل هاي آمازون تعداد بي شماري از انواع گونه هاي با ارزش گياهان و جانوري كه در اين مناطق زندگي مي كردند نيز نابود خواهند شد و انسان هايي كه در داخل اين جنگلها ساكن بودند و با فروش ميوه ها و فرآورده هاي جنگلي روزگار خود را مي گذرانيدند ،منابع مهم درآمد خود را از دست مي دهند.
چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390
درباره بازیافت زباله بیشتر بدانیم...
|
دوشنبه بیست و یکم آذر 1390
دانستنی های پزشکی...
زمانی كه حسابي اعصابتان به هم ريخته
موز
زماني كه ديديد دكمههاي لباستان درست بسته نميشوند، برويد سراغ موز. تحقيقات نشان داده يك موز متوسط 105 كالري و فقط 14 گرم قند دارد. همين مقدار شما را سير كرده و قند خون را به شكل ملايمي بالا ميبرد. در ضمن همين موز 30 درصد ويتامين B6 مورد نياز روزانه را تامين ميكند. اين ويتامين باعث ميشود مقدار سروتونين توليد شده مغز اندكي افزايش يافته و توان مقابله با شرايط دشوار و اضطرابها را در شما افزايش ميدهد.
اگر ميخواهيد سنگ نسازيد:
زردآلو
هشت عدد زردآلوي خشك حاوي 2 گرم فيبر و فقط 3 ميليگرم سديم و 325 ميليگرم پتاسيم است كه همه اينها كمك ميكنند مواد معدني در ادرار تجمع پيدا نكرده و از تشكيل سنگهاي اگزالات كلسيم جلوگيري شود. اين سنگها شايعترين نوع سنگهاي كليوي هستند. براي در امان ماندن از سنگ كليه بهخصوص اگر سابقهاش را داريد بقيه ميان وعدهها را حذف كنيد و برگه زردآلو بخوريد.
اگر فشار خونتان بالاست:
كشمش
60 عدد كشمش تقريبا ميشود يك مشت پر كه حاوي يك گرم فيبر و 212 ميليگرم پتاسيم است كه هردو براي كنترل فشار خون بالا در قالب يك رژيم غذايي توصيه ميشوند. مطالعات متعددي نشان داده كه پليفنلهاي موجود در موادغذايي مشتق از خانواده انگور مثل همين كشمش و آب انگور در حفظ سلامت قلبي عروقي تاثير بسزايي دارند از جمله كاهش فشار خون.
اگر از سروصداي معده رنج ميبريد:
ماست
يك فنجان و نيم ماست طبيعي (كمچرب/پروبيوتيك) غذا را به شكل موثري از دستگاه گوارش عبور ميدهد. از سوي ديگر ماستهاي پروبيونيك قابليت هضم غذا بهويژه لبنيات و حبوبات را در رودهها بهبود ميبخشند. همانطور كه ميدانيد اين غذاها عامل ايجاد گاز در دستگاه گوارشي هستند و در نتيجه با خوردن ماست از اين مزاحمت دور ميمانيد.
اگر بيش از حد سرفه ميكنيد:
عسل بخوريد
در مطالعهاي كه توسط دانشمندان آمريكايي انجام گرفته، مشخص شد 2 قاشق چايخوري عسل قهوهاي و غليظ بسيار موثرتر از داروهاي بدون نسخه ضدسرفه، شدت و دفعات سرفههاي شديد را در كودكان كاهش ميدهد. آنتياكسيدانهاي موجود در عسل و عوامل ضدميكروبي موجود در آن التهاب بافتهاي گلو را كاهش داده و بيمار را آرام ميكند. البته به شرطي كه عسل واقعا طبيعي باشد!
اگر هميشه احساس خستگي ميكنيد:
فلفل دلمهاي قرمز بخوريد
فلفل دلمهاي قرمز غني از ويتامين C است. مطالعات نشان داده، ويتامين C بهترين ماده براي مقابله با استرسهايي است كه به واسطه راديكالهاي آزاد ايجاد ميشوند. از سوي ديگر ويتامين C در عين برطرف كردن خستگي، نقشي اساسي در سوخت و ساز آهن برعهده دارد كه به بدن كمك ميكند اكسيژن بيشتري وارد جريان خون شود. كمبود اكسيژن يكي از اصليترين دلايل خستگي و ضعف بدني است.
اگر ميترسيد سرطان معده بگيريد
كلم
مطالعهاي كه در سال 2002 در دانشگاه جانزهاپكينز صورت گرفته نشان داده، يك تركيب بسيار قدرتمند موجود در كلم به نام سولفورافان، هليكوباكتر پيلوري(باكتري عامل زخم معده و روده) را پيش از ورود به دستگاه گوارش تحتتاثير خود قرار ميدهد و از كار مياندازد و حتي شايد در پيشگيري از ايجاد سرطانهاي دستگاه گوارش هم موثر باشد. يك فنجان پر از كلم 34 كالري دارد و 3 گرم فيبر و 75 درصد از نياز روزانه به ويتامين C را تامين ميكند.
اگر مشكل سخت داريد:
انجير
4 عدد انجير خشك 3 گرم فيبر دارد كه باعث تنظيم حركات روده بزرگ و دفع بهتر ميشود. خوردن اين ميوه باعث پيشگيري از عود مجدد هموروئيد ميشود. همچنين اين مقدار انجير 5 درصد پتاسيم و 10 درصد منگنز مورد نياز روزانه را تامين ميكند.
شكمت مشكل دارد؟
ريحان
مطالعات نشان داده، ماده شيميايي اوژنول موجود در ريحان باعث از بين رفتن و پيشگيري دل درد، حالت تهوع، كرامپهاي شكمي يا اسهال ميشود. علت اين موضوع از بين رفتن برخي از باكتريها از جمله سالمونلا و ليستريا توسط اوژنول است. اوژنول يك ماده ضداسپاسم است كه ميتواند باعث بهبود كرامپهاي شكمي شود. هر طور كه دوست داريد ريحان را بخوريد.
اگر نميتوانيد بخوابيد:
بوقلمون
حدود 85 گرم گوشت بوقلمون تقريبا حاوي كل تريپتوفان مورد نياز روزانه بدن است. اسيد آمينه تريپتوفان مادهاي ضروري است كه باعث توليد سروتونين و ملاتونين ميشود كه هر دوي اينها باعث تنظيم خواب ميشوند. مطالعات نشان داده افرادي كه از بيخوابي يا كمخوابي رنج ميبرند دچار كمبود تريپتوفان هستند.
اگر ميخواهيد از كسالت دور شويد:
ماهي تن
85گرم از ماهي تن كنسرو شده حاوي حدود 800 ميليگرم امگا3 است. محققان معتقدند، امگا3 باعث رفع كسالت روحي و پيشگيري از اضطراب و بالارفتن روحيه ميشود. اسيدهاي چرب موجود در ماهي، توسط متخصصان تغذيه با عنوان درماني موثر براي افسردگي توصيف شده است. خوردن ماهي تن با مقدار كمي نان تاثير بهتري دارد چون كربوهيدرات موجود در نان، سروتونين خون را افزايش داده و باعث بهبود روحيه و دور شدن احساس كسالت ميشود.
اگر هميشه از حالت تهوع ناراحتيد:
چاي زنجبيلي
مطالعات متعددي نشان داده، يكچهارم قاشق چايخوري پودر زنجبيل، نصف قاشق چايخوري ريشه خرد شده زنجبيل يا يك فنجان چاي زنجبيل باعث كاهش حالت تهوع ناشي از بيماري حركت و حالت تهوع سفر و بارداري ميشود. محققان هنوز بهدرستي نميدانند چه مادهاي در زنجبيل باعث سركوب حالت تهوع ميشود اما بههرحال اين ماده بيخطر بوده و فاقد عوارض جانبي معمول داروهاي ضدتهوع است (خشكي دهان و خوابآلودگي).
معدهتان ميسوزد؟
چاي بابونه
چاي بابونه باعث بهبود التهاب، اسپاسم و گاز دستگاه گوارش ميشود. 2 قاشق چايخوري بابونه را بهمدت 20 دقيقه در آب جوش دم كنيد و كمي كه خنك شد ميل كنيد. براي برطرف شدن اين مشكل لازم است چند بار در روز چاي بابونه میل نمائید.
منبع : اداره امور فرهنگی و فوق برنامه باشگاه پژوهشگران جوان
دوشنبه هفتم آذر 1390
جنگلهاي مانگرو ايران...
جنگل
جنگل منطقه وسيعي پوشيده از درختان ، درختچه هاو گونه هاي علفي است كه همراه با جانوران وحشي نوعي اشتراك حياتي گياهي و جانوري را تشكيل داده و تحت تاثير عوامل اقليمي و خاکی قادر است تعادل طبيعي خود را حفظ كند. حداقل سطحي كه براي تشكيل جنگل از نظر علمي لازم است بسته به نوع گونه درختي ، شرايط محيطي و غيره تغيير مي كند. اين مساحت در شرايط معمولي حداقل 3 هزار متر مربع است. واژه « جنگل » از زبان سنسكريت است و به اكثر زبانهاي اروپايي نيز وارده شده است و معناي جنگل طبيعي و بكر، جنگل طبيعي ، جنگل مصنوعي يا جنگل دست كاشت طبقه بندي مي شود.
مشخصات مانگرو
مانگروها گروهي از درختان و درختچه هاي اسكلروفيل پهن برگ هميشه سبز هستند كه در باتلاقها و در امتداد كرانه هاي ساحلي در منطقه جزر و مدي (intertidal) ، در نواحي استوايي و زير استوايي و در مصب رودخانه ها (محل برخورد آب شور و شيرين) بين عرضهاي 25 درجه شمالي و 25 درجه جنوبي رويش دارند. اين گياهان در منطقه جزر و مدي واقع هستند جايي كه خاك، رسوبي، ريز دانه ، غرقاب و شور است. در زمان مد تنها تاج اين درختان از سطح آب فراتر قرار مي گيرد اما در زمان جزر تقريباً تمام قسمتها بيرون از آب مي باشند. حدود 110 گونه گياهي به عنوان گياهان مانگرو شناخته شده اند كه تنها تعدادي از آنها از مانگروهاي حقيقي به شمار مي آيند. از گونه هاي مهم مي توان به Avicennia marina (حرا، مانگروي سفيد يا خاكستري) و Rhizophora mangleچندل يا مانگروي قرمز) اشاره كرد. مانگروها حدود 75 درصد رويشهاي ساحلي را در مناطق استوايي و زير استوايي جهان تشكيل مي دهند و در آسيا، آفريقا، آمريكا و استراليا رويش دارند. تنوع گونه اي در گياهان مانگرو در نيمكره شرقي به مراتب بيشتر از نيمكره غربي است به گونه اي كه بزگترين جنگلهاي مانگرو جهان در بنگلادش و هند واقع هستند.
گونه هاي مانگرو از دود مانهاي گياهي غير مانگرو به صورت مستقل و در زمانهاي مختلفي تكامل يافته اند ودر خانواده هاي متنوعي حضور دارند اما همگرايي تكاملي در بسياري از گونه هاي اين گياهان موجب ايجاد راه حلهاي مشابه جهت مقابله با شوري متغير، خاك فاقد اكسيژن و غرقاب (waterlogged) و تابش شديد خورشيد گرديده است. از نظر شرايط اكولوژيكي، زيستگاهي و اقليمي، فاكتورهاي بسياري در درازمدت يا كوتاه مدت برحيات اين گياهان تاثير مي گذارند كه از مهم ترين آنها مي توان به فاكتور هاي: سطح آب، درجه حرارت، شوري، جريانات دريايي، باد و امواج، طوفانها، شيب ساحل، بستر خاك و ناپايداري بستر رشد اشاره كرد . مانگروها نمي توانند در مناطقي كه يخبندان اتفاق مي افتد يا دماي آب به صورت فصلي سرد مي شود دوام بياورند. در برخي مناطق ساحلي، گياهان مانگرو، نوعي منطقه بندي (zonation) را به نمايش مي گذارند كه ناشي از تنوع شرايط زيست محيطي در منطقه جزرومدي و تفاوت ظرفيت تحمل گونه ها در مقابل شرايطي از قبيل سيل و شوري و يا حتي حذف دانه رستهاي آنها توسط شكارگران مي باشد. جنگلهاي مانگرو از اجزاء بسيار پرتوليد در زنجيره هاي غذايي مناطق ساحلي هستند و منبع تامين انرژي مي باشند. گياهان مانگرو براي ديگر موجودات هم در بخش هوايي (تاج) و هم در بخش زير آب پناهگاه ايجاد مي كنند به گونه اي كه تاج، آشياني براي پرندگان متنوع نظير پليكانها است وسيستمهاي ريشه اي منحصر به فرد و بستر آنها، زيستگاهي پيچيده را براي جلبك ها، ماهيها، بي مهرگان دريازي از قبيل اسفنجها و صدفها فراهم مي نمايد. برگهاي مانگروها پس از ريزش توسط قارچها و ديگر تجزيه كنندگان مصرف مي شود. علاوه بر اهميت غذايي و زيستگاهي، جنگلهاي مانگرو مناطق پست ساحلي را در زمان طوفان و آبلرزه حفاظت مي كنند و به لحاظ جلوگيري از فرسايش حاصل از امواج و ممانعت از انتقال خاك به درون دريا ارزش بسيار دارند. نظير بسياري ديگر از اكوسيستمها، جنگلهاي مانگرو نيز از گزند برنامه هاي توسعه طلبانه بشر در امان نمانده و در بسياري از مناطق، تخريب هاي وسيعي در مناطق ساحلي به منظور استفاده از چوب درختان براي سوخت، تهيه الوار جهت ساخت مسكن يا قايق و حتي توليد عسل صورت پذيرفته است.
مانگروها را مي توان گياهان هالوفيت ناميد. اين گياهان داراي سازگاريهاي فيزيولوژيكي و آناتوميكي جهت رشد در محيطهاي شور هستند.علاوه بر اين در مقابله با اكسيژن و عناصر غذايي كم در خاك، عمل باد و موج و بي ثباتي بستر نيز راهكارهايي را اتخاذ نموده اند. برخي از مانگروها داراي غدد دفع كننده نمك هستند كه اين غدد بر روي برگها مستقر هستند(دو نوع غده نمكي)، برخي ديگر نمك را از طريق ريشه از طريق يك روش اولترا فيلتراسيون دفع مي كنند.به دليل فقدان تبادلات گازي (محيط غرقاب) در بستر رشد، مانگروها بايد ساختارهاي تنفسي ويژه اي را توسعه دهند. يكي از ويژگيهاي بارز مانگروها تشكيل ريشه هاي هوايي است كه به اشكال مختلف صورت مي پذيرد. به عنوان مثال در Avicennia ريشه هاي هوايي به صورت پنماتوفور است كه در واقع نوعي ريشه هوايي است كه از ريشه هايي كه در خاك رشد مي كنند به سمت بالا رشد مي نمايد. اين ريشه ها داراي منافذي هستند كه Lenticel ناميده مي شوند و اكسيژن هوا از طريق اين منافذ به درون گياه وارد مي شود. Rhizophora داراي ريشه هاي هوايي است كه از تنه آن منشا گرفته به سمت پايين رشد يافته ودر خاك مستقر مي شوند. اين ريشه ها علاوه بر ايفاي نقش در تنفس، در استقرار و تثبيت درختان در بستر و هم چنين در برابر عمل امواج كاركرد ويژه اي دارند. به دليل در دسترس بودن محدود آب شيرين در خاكهاي شور، مانگروها ميزان تبخير آب از سطح برگهايشان را از طريق تغيير آرايش برگهاي خود جهت اجتناب از نور شديد آفتاب در نيمروز وهم چنين محدود كردن فعاليت روزنه در برگها كاهش مي دهند. در چنين محيط زيست شوري، مانگروها مكانيسم خاصي را براي كمك به دانه هاي خود توسعه داده اند. بر خلاف بيشتر گياهان كه دانه هاي آنها در خاك جوانه مي زند بسياري از مانگروها زنده زا هستند يعني داراي ويژگي Viviparity مي باشند، به گونه اي كه دانه هاي انها درون ميوه بر روي گياه والد جوانه زده و سپس بر روي خاك افتاده و فرد جديدي را ايجاد مي نمايند.
يكي از جوامع و چهره هاي جالب گياهي ايران جنگلهاي مانگرو هستند كه نواحي ساحلي خليج فارس و درياي عمان قرارگرفته اند . جنگل هاي مانگرو ايران در گستره جذر و مد ، مصب ها و جزاير بين خورها در طول سواحل كشيده شده اند كه به صورت جوامع كوچك و بزرگ گسسته يا پيوسته ديده مي شوند .
جنگلهاي مانگر ايران آخرين حد پراكنش جنگل ها در آسياي جنوب غربي به شمارمي آيد . پراكنش جنگل ها در ايران از شرقي ترين بخش درياي عمان در ايران در خليج گواتر شروع مي شود و با حركت به غرب خليج فارس و زياد شدن عرض جغرافيايي در رويشگاه نايبند در استان بوشهر پايان مي يابد .
جنگلهاي مانگرو در ايران شامل دو گونه اند :
1- Avicennia
2- Rhizophora
شنبه سی ام مهر 1390
جنگل و توسعه پايدار...
در سال 1992 پس از کنفرانس زمین در اجلاس ریو دو مفهوم جنگلداری پایدار و مدیریت اکوسیستمی به طور موازی مورد توجه و بحث سازمانها ، کنوانسیون ها و محافل مربوط به جنگلداری قرار گرفتند .
مدیریت جنگلداری پایدار ریشه خود را در جنگلداری کلاسیک دارد و توسط بعضی از سازمان های بین المللی از قبیل فائو مورد حمایت و ترویج قرار گرفته است ، در حالی که مدیریت اکوسیستمی توسط کنوانسیون حفظ تنوع زیستی (CBD) به عنوان یک چارچوب مورد قبول واقع شده است .
جنگل و جنگلداری تاریخچه دیرینه در ایران دارد . سطح جنگلهای ایران حدود 5/7 درصد سطح کشور را پوشش می دهد و عمدتا" در ناحیه خزری و زاگرس قرار دارد و نواحی محدود در نوار ساحلی جنوب و در مرکز ایران نیز یافت می شود .
جنگلداری پایدار
سابقه تاریخی جنگلداری پایدار در واحد سطح بیش از دو قرن است . جنگلداری پایدار در واحد سطح بر دو اصل برداشت مستمر و دائمی و برداشت اقتصادی استوار است .
کارشناسان و مدیران جنگلداری پس از سالها تجربه دریافتند که اگر چه ممکن است در یک طرح جنگلداری به جنگلداری پایدار دست یافت ولی در سطح ملی به علت افزایش تقاضا برای تولیدات کشاورزی و توسعه صنعت جنگلداری به مخاطره افتاده است .
جنگلداری پایدار در سطح ملی رویکردی است که اهداف اقتصادی ، اجتماعی، زیست محیطی و فرهنگی مدیریت جنگل را با اصول جنگل هماهنگ می کند . بر طبق« اصول جنگل» منابع و اراضی جنگلی برای تامین نیازهای اجنماعی، اقتصادی ، اکولوژیکی ، فرهنگی ومعنوی به صورت پایدار برای نسلهای فعلی و آینده مدیریت شوند .
این نیازها در زمینه تولیدات چوبی ، غیر چوبی ، آب ، غذا ، گیاهان دارویی ، شغل ، تفرج و زیستگاه برای حیات وحش هستند .
همچنین جنگلداری پایدار در سطح ملی باید اقداماتی در زمینه حفظ سلامتی جنگلها در برابر آلودگی هوا ، آفات و امراض را انجام دهد . نتیجه تلاش سازمانهای بین المللی مانند برنامه محیط زیست سازمان ملل و فائو در سالهای اخیر منجر به تغییر در سیاست و قوانین جنگل ، تحول در ساختارتشکیلات بخش جنگلداری ، تهیه راهبرد جنگلداری و حفاظت جنگلها در کشورهای مختلف شده است .
در سطح جهانی هم انواع کنوانسیونهای مرتبط با مسائل جنگلداری تشکیل شده است . ولی باید توجه کرد که جنگلداری پایدار با موانع و مشکلات فراوانی از قبیل کمبود همکاری بین کشورها و جامعه بین المللی ، منابع مالی ، انتقال تکنولوژی مناسب محیط زیست ، عدم گسترش مشارکت ، تقسیم عادلانه در آمدهای جنگل و در نهایت فقر و نا برابری رو به روست .
تاکنون برای اجرای برنامه عملی جنگلداری پایدار اقدامات زیادی در سطح ملی و بین الملللی صورت گرفته است که تهیه برنامه ملی جنگل ، توسعه یکپارچه و تلفیقی کوهستانها ، آبخیزداری مشارکتی و جامع ، احیاء جنگلهای مخروبه ، ممیزی و گواهی جنگل و مدیریت جامع آفات و امراض جنگلی مهمترین این اقدامات است .
چشم انداز جنگلداری در غرب آسیا و آسیای میانه
مطالعه چشم انداز جنگلداری( Forestry outloo study) برای آینده ، یکی از برنامه های فائو است که با همکاری کشورهای مختلف برای مناطق گوناگون جهان و کشورهای تهیه شده و یا در حال انجام است .
مطالعه چشم انداز جنگلداری با همکاری فائو، کشورها و بعضی از نهادهای بین المللی تاکنون برای کشورهای آسیا و اقیانوسیه ، امریکای لاتین و دریای کارائیب ، آفریقا و اروپا انجام شده است . اما برای کشورهای غرب آسیا و آسیای میانه در حال تهیه است .
اصولا" در چشم انداز جنگلداری سطح ملی ، منطقه ای و جهانی تهیه می شود ، به طوری که بعد از اتمام چشم انداز جنگلداری غرب آسیا و آسیای میانه چشم انداز جنگلداری جهان تا سال 2020 میلادی تهیه خواهد شد .
در ایران در سال 1383 برای مطالعه چشم انداز جنگلداری تا سال 2020 میلادی یک گروه کارشناسی از بخشهای مختلف زیر نظر شورای عالی جنگل ، مرتع و خاک تشکیل و نسبت به آن اقدام کردند که نتیجه آن در فروردین 84 در یک کارگاه آموزشی در دمشق (سوریه ) با شرکت کشورهای منطقه به بحث و گفتگو گذاشته شد .
از مجموعه بحثها و گزارش های ارائه شده چشم انداز جنگلداری برای کشورهای غرب آسیا و آسیای میانه توسط فائو مطالعه و تهیه خواهد شد .
مطالعه چشم انداز جنگلداری یک آینده نگری یا آینده پژوهی برای بخش جنگلداری است و علت آن تغییرات شدید در جهان ، افزایش پیچیدگی ها و مسوولیت داشتن در برابر ساختن آینده بخش جنگلداری است .
برای موفقیت در آینده نگری بخش جنگلداری نیاز به افزایش دانش ، آگاهی ، کارگروهی و پیش بینی آینده و در نظر گرفتن آینده در تصمیمات و سیاست گذاری است .
اصول جنگلداری نزدیک به طبیعت
اساس و پایه تولید در جنگل خاک آن است، از این رو باید نسبت به حفظ و حاصلخیزی خاک و در صورت نیاز در تقویت آن اقدام کرد . به همین جهت درجنگلداری باید از تخریب خاک به صورت لغزش و رانش ، فرسایش ، آبشویی عناصر و کوبیدگی خاک جلوگیری کرد .
بایداز قطع یکسره وسیع ، استفاده از ماشین آلات سنگین بهره برداری و حمل و نقل ویژه در زمین های حساس به رانش خودداری کند .
باید استقرار تجدید حیات در حد مورد نیاز قرار گیرد به طوری که از نظر اکولوژیکی روند تعادل انرژی به حداکثر برسد .
خوشبختانه جنگلهای خزری شمال کشور ، به دلیل عدم قطع یکسره و در سطوح گسترده فقط در جنگلهای مخروبه و با هدف تسریع در احیاء و برهم زدن اکوسیستمهای آن ، از ظرفیتهای بسيار بالایی برخوردار است ولی حاصلخیزی خاک جنگلهای زاگرس در غرب کشور به دلیل حاد بودن مسائل اجتماعی ، اقتصادی و دامدار ی سنتی و فرسایش شدید خاک با آسیبهای جدی مواجه شده است .
در مدیریت جنگلداری متناسب با گونه ها و ساختار توده ها و رویشگاه باید ظرفیت خاصی برای تنوع گونه ای و کمیت و کیفیت جنگل قائل شد . به طوری که در رویشگاهی گونه راش از رشد بالایی برخوردار است ولی رویشگاه دیگر ممکن است برای بلوط و یا توسکا بیشتر مناسب باشد .
بر این اساس بر طبق روش مدیریت اکوسیستمی در جنگلداری تاکید برای پایداری بلند مدت منابع ، حفظ و تقویت تنوع زیستی ، تلفیق سیستم های اقتصادی ، اکولوژیکی در برنامه ریزی باید مورد توجه قرار گیرد تا این منابع به صورت پایدار برای نسلهای آینده باقی بماند .
منبع : سايت اينترنتي

